Recensie: ‘Het Kan Wel! Armoede hoeft niet!’

(Artikel van: NRC Boeken)

Juist nu de hulpindustrie in Nederland het steeds zwaarder te verduren krijgt, komt de uitgeverij De Bezige Bij met een vertaling van The Life You Can Save van de Australische moraalfilosoof Peter Singer, onder de titel ‘Het kan wel! Armoede hoeft niet’.

Singer maakte in de jaren zeventig al naam als voorvechter van de dierenrechten en heeft zich sindsdien ook op allerlei andere onderwerpen gestort. In zijn nieuwste boek verkondigt hij de boodschap dat er nog altijd miljoenen mensenlevens in met name ‘de armste landen’ onnodig gevaar lopen en dat iedereen die meer verdient dan hij voor zichzelf nodig heeft daar iets aan kan doen.

De ethicus schaart zich met dit boek in de rangen van de Amerikaanse zakenlieden en academici die al sinds jaar en dag filantropie aanprijzen als het middel voor alle kwalen. Laat mensen maar hard werken en flink geld verdienen, want dan kunnen ze veel weggeven. Waar en hoe ze dat geld verdienen, lijkt daarbij minder interessant.  Hoofdzaak is dat ze er andere mensen mee kunnen helpen en dat ze er zelf ook een goed  gevoel van krijgen. De oude filantropen zoals Andrew Carnegie waren vooral gericht op de V.S., maar Singer neemt de hele wereld als werkterrein.

Volgens Singer kunnen we gemakkelijk de dood van 18 miljoen mensen per jaar, van wie ruim de helft kinderen onder de vijf, voorkomen. Dat blijkt uit zijn berekening van wat dat moet kosten en dat is veel minder dan wat  rijke mensen nu aan overbodige luxe dingen uitgeven. Zijn vuistregel is: mensen die ‘het financieel goed hebben’ staan vijf procent van hun jaarlijks inkomen af en de zeer rijken ‘aanzienlijk meer’.

En al dat geld kan – vindt hij – het beste worden overgemaakt naar particuliere hulporganisaties, want met regeringen weet je maar nooit wat ze ermee doen. In dit laatste ligt ook de oorzaak van het falen van de hulp in de afgelopen tientallen jaren, redeneert Singer er op los.

Geen wonder dat het boek enthousiast ontvangen is in de hulpindustrie. Directeur Offenheiser van Oxfam VS bijvoorbeeld, op de flap van het boek: “ Hij legt glashelder uit wat wij als rijke westerse wereldburgers kunnen doen om onze arme medemens te helpen.”

In de kring van Nederlandse hulporganisaties bestaat uiteraard ook veel waardering voor Singer’s geefpleidooi. Dat zal beslist ook te maken hebben met het feit dat in ons land de werkgelegenheid in die industrie in toenemende mate afhankelijk is van geefgeld.

(Theo Ruyter)